Gwintownik
Gwintownik to wieloostrzowe narzędzie skrawające do wykonywania gwintów wewnętrznych w przygotowanych otworach, np. w elementach maszyn lub nakrętkach. Użyjesz go, gdy detal ma umożliwiać trwałe połączenie ze śrubą. Bywa ręczny albo maszynowy.
Mechanizm nacinania gwintów wewnętrznych przy użyciu gwintownika
Praca odbywa się w otworze wstępnie wykonanym o średnicy dobranej do planowanego gwintu. Podczas wkręcania część robocza prowadzi narzędzie osiowo, a skrawająca stopniowo usuwa materiał ze ścianek. Kolejne zwoje odwzorowują profil gwintu. Równomierność zależy m.in. od osiowego ustawienia gwintownika względem otworu i rodzaju materiału.
Przy gwintowaniu skrawaniem powstają wióry. Rowki w części roboczej odprowadzają je, by nie wciskały się ponownie między narzędzie a powierzchnię. Ma to znaczenie zwłaszcza w głębszych otworach, gdzie wióry mogą utrudniać ruch i pogarszać jakość zarysu.
Jak dobieramy gwintownik do Twojej pracy?
Dobór zależy od rodzaju gwintu, materiału i warunków pracy. W Narzedzia4you pomagamy ocenić sposób obróbki, zakres prac i oczekiwaną powtarzalność, by dobrać rozwiązanie do Twoich potrzeb.
Obsługujemy osoby przy pojedynczych pracach oraz firmy warsztatowe i budowlane. Celem jest dobry efekt przy zachowaniu bezpieczeństwa. Rezultat zależy od punktu wyjścia, właściwego przygotowania materiału i sposobu użycia narzędzia.
Sposoby wykonywania gwintów wewnętrznych gwintownikiem
Narzędzie dobiera się do materiału, rodzaju otworu i sposobu prowadzenia. Znaczenie ma też to, czy zależy Ci na ręcznej kontroli obróbki, pracy maszynowej czy połączeniu operacji w jednym cyklu.
- Gwintowanie ręczne: gwintownik z pokrętłem ułatwia kontrolę kierunku przy pojedynczych otworach lub naprawach.
- Gwintowanie maszynowe: współpracuje z obrabiarką, wiertarką lub innym napędem; usprawnia powtarzalne gwinty w metalu.
- Gwintowanie nagniatające: gniotownik formuje zwoje przez odkształcanie materiału zamiast skrawania - bez wiórów.
- Narzędzia łączące kilka operacji: łączą wiercenie, gwintowanie i fazowanie w jednym cyklu; m.in. przy stali, aluminium i mosiądzu o średniej twardości.
Dobór metody i zakres prac ustala specjalista po ocenie sytuacji.
Inaczej działa gniotownik (gwintownik nagniatający): nie wycina materiału, lecz odkształca go plastycznie, formując zwoje bez wiórów. Wymaga materiału zdolnego do trwałego odkształcenia i odpowiednio przygotowanego otworu. Brak rowków wiórowych wskazuje na konstrukcję do nagniatania, a nie do skrawania.
Kiedy gwintownik się nie sprawdzi?
Dobrze przygotowany otwór i osiowe prowadzenie są konieczne - inaczej łatwo o zły profil gwintu albo uszkodzenie narzędzia. Przy twardym materiale, głębokim otworze lub bez skutecznego odprowadzania wiórów ryzyko rośnie.
- zbyt mały lub zbyt duży otwór wstępny - gwint niepełny albo narzędzie pracuje z nadmiernym oporem
- brak osiowego ustawienia - krzywy gwint i szybsze zużycie
- słabe usuwanie wiórów - blokada pracy, zwłaszcza w głębszych otworach
- niewłaściwy typ gwintownika - ręczny, maszynowy i nagniatający mają inne warunki pracy
- zbyt duży nacisk lub pośpiech - ryzyko uszkodzenia detalu i narzędzia
Przy własnym materiale, sposobie obróbki i stanie otworu decyzję o dopuszczalności i zakresie pracy podejmuje specjalista.
Podstawowe rodzaje gwintowników i ich odróżnienie od narzynek
Rodzaj narzędzia dobiera się do sposobu pracy i powierzchni, na której ma powstać gwint.
Podstawowe rozróżnienie: gwintownik wykonuje gwinty wewnętrzne w otworach, a narzynka służy do tworzenia gwintów zewnętrznych na prętach lub wałkach.
- Gwintowniki ręczne: praca z pokrętłem. Często jako zestaw etapowy: pierwszy rozpoczyna nacięcie, kolejne pogłębiają i wykańczają profil. Pozwala to stopniowo formować zwoje przy kontroli ustawienia.
- Gwintowniki maszynowe: napęd w obrabiarkach o powtarzalnym ruchu obrotowym i posuwie. Zwykle wykonują gwint w jednym przebiegu; geometria musi pasować do materiału i odprowadzania wiórów. Przydatne przy wielu podobnych otworach.
- Narzynka działa odwrotnie: nakłada się ją na zewnętrzną część elementu, np. wałek, by utworzyć zwoje do połączenia z nakrętką. Gwint wewnątrz materiału wymaga gwintownika; na zewnątrz pręta lub wałka - narzynki.
Najczęściej zadawane pytania
Służy do wykonywania gwintów wewnętrznych w otworach. Przygotujesz nim miejsce do połączenia elementu ze śrubą.
Składa się z części roboczej z zębami skrawającymi, rowków wiórowych oraz chwytu mocowanego w pokrętle lub uchwycie. Geometria wpływa na sposób pracy.
Stosuje się je do otworów gwintowanych w produkcji maszyn, konstrukcjach metalowych, motoryzacji i naprawach. Dobór zależy od materiału i rodzaju pracy.
Dobierz narzędzie do profilu i wymiaru gwintu oraz materiału detalu. Sprawdź oznaczenie i średnicę otworu wstępnego.